ROBOTİK VE KODLAMA MODÜLÜ

Veri ve Yapay Zekâya Giriş

Veriyi soru, özellik, etiket, eğitim, test, hata ve etik etki üzerinden küçük AI deneylerine dönüştürmek.

Son güncelleme: 27 Temmuz 2026
MODÜL KİMLİĞİ

Bu modülün ayırt edici işi

Veriyi soru, özellik, etiket, eğitim, test, hata ve etik etki üzerinden küçük AI deneylerine dönüştürmek.

Tamamlanma kanıtı: Veri kartı, temel model, karışıklık matrisi veya hata listesi ve insan denetimi.

Küçük bir sınıflandırma örneğinde veri dengesini incele; yalnız doğruluğu değil yanlış pozitif ve yanlış negatifleri ayrı raporla.

Ana üretim

Veri kartı, temel model, karışıklık matrisi veya hata listesi ve insan denetimi

Laboratuvar

Küçük bir sınıflandırma örneğinde veri dengesini incele; yalnız doğruluğu değil yanlış pozitif ve yanlış negatifleri ayrı raporla.

Güvenlik / sınır

Gerçek donanımda enerji, bağlantı, veri veya kullanıcı sınırı; simülasyonda model sınırı ayrıca kaydedilir.

DERS SIRASI

12 adımlık öğrenme yolu

Sıra bir öneridir; ancak proje sayfasına geçmeden önce temel kavram, uygulama ve hata ayıklama derslerinin kanıtı tamamlanmalıdır.

01 · Eğitim Verisi ve Test Verisi

Eğitim ve test verisinin neden ayrıldığını ve doğruluk kavramını öğren.

Derse git →

02 · Görüntü Tanımaya Giriş

Görüntü tanımanın nasıl çalıştığını, sınırlarını ve gizlilik yönünü öğren.

Derse git →

03 · Hatalı ve Yanlı Veri

Hatalı ve yanlı verinin sonuçları nasıl bozduğunu ve veriyi sorgulamayı öğren.

Derse git →

04 · Makine Öğrenmesi Nedir?

Bir sistemin kurallardan değil örneklerden nasıl öğrendiğini öğren. Makine Öğrenmesi Nedir? konusunu uygulamalı örnekler, güvenlik notları ve açıklamalı değerlendirmelerle ele alan ayrıntılı içerik.

Derse git →

05 · Proje: Basit Sınıflandırma Deneyi

Küçük bir veri setinde kural tabanlı basit bir sınıflandırıcı yapıp doğruluğunu ve yanlılığını dürüstçe değerlendir.

Derse git →

06 · Ses ve Metin Sistemlerine Giriş

Sesli asistan ve metin sistemlerinin nasıl çalıştığını ve sorumlu kullanımı öğren.

Derse git →

07 · Tablo ve Grafik Okuma

Tabloları ve grafikleri okumayı ve yanıltıcı grafiklere dikkat etmeyi öğren.

Derse git →

08 · Veri Nedir?

Verinin ne olduğunu, türlerini ve veri ile bilgi arasındaki farkı öğren.

Derse git →

09 · Veri Toplama ve Temizleme

Veriyi nasıl toplayacağını ve eksik, yanlış veya tekrar eden verileri temizlemeyi öğren.

Derse git →

10 · Yapay Zekâ Etiği

Adalet, gizlilik, şeffaflık ve insan sorumluluğu gibi yapay zekâ etiği ilkelerini öğren.

Derse git →

11 · Yapay Zekâ Nedir?

Yapay zekânın ne olduğunu ve ne olmadığını dürüst ve abartısız biçimde öğren.

Derse git →

12 · Örüntü Nedir?

Veride tekrar eden örüntüleri fark etmeyi ve bunun yapay zekâyla ilişkisini öğren.

Derse git →
KANIT MATRİSİ

Çalışıyor demeden önce dört kontrol

Çalışıyor demeden önce dört kontrol tablosu
KontrolSorulacak soruSaklanacak kanıt
GirdiSistem hangi değeri, olayı veya kullanıcı isteğini alıyor?Örnek girişler ve sınır durumları
İşlemHangi kural, algoritma veya fiziksel ilişki uygulanıyor?Kod, hesap, şema veya durum tablosu
ÇıktıDoğru ve yanlış durumda ne gözlenmeli?Beklenen–gerçek karşılaştırması
GüvenlikHangi koşulda sistem durmalı veya yardım istemeli?Güvenli duruş ve kurtarma davranışı
MODÜLE ÖZGÜ DERİNLİK

Veri ve Yapay Zekâya Giriş: tek örnekten sisteme

Veriyi soru, özellik, etiket, eğitim, test, hata ve etik etki üzerinden küçük AI deneylerine dönüştürmek. Bu nedenle bu modülde yalnız doğru örneği çalıştırmak yeterli değildir. Tamamlanma kanıtı veri kartı, temel model, karışıklık matrisi veya hata listesi ve insan denetimi olmalı; normal girdi, sınır girdi ve hatalı girdi ayrı ayrı sınanmalıdır.

İlk turda Eğitim Verisi ve Test Verisi, Görüntü Tanımaya Giriş, Hatalı ve Yanlı Veri, Makine Öğrenmesi Nedir?, Örüntü Nedir? başlıkları arasından temel kavram ve uygulamayı eşleştir. Önce sonucu tahmin et, sonra çalıştır veya ölç, ardından farkı açıkla. Tahmin ile gerçek aynıysa bile hangi koşul değiştiğinde sonucun bozulacağını yaz.

İkinci turda şu laboratuvarı uygula: Küçük bir sınıflandırma örneğinde veri dengesini incele; yalnız doğruluğu değil yanlış pozitif ve yanlış negatifleri ayrı raporla. Çalışmayı tek başarılı ekran görüntüsüyle kapatma. Girdi tablosu, beklenen davranış, gerçek davranış, hata mesajı veya ölçüm ve yapılan düzeltme aynı dosyada bulunmalıdır.

Son turda Tablo ve Grafik Okuma, Veri Nedir?, Veri Toplama ve Temizleme, Yapay Zekâ Etiği, Yapay Zekâ Nedir? başlıklarını birbirine bağla. Bir dersten alınan çıktı diğerinin girdisi olsun; veri tipi, birim, bağlantı, zamanlama veya kullanıcı beklentisi değiştiğinde zincirin hangi noktasında güvenli duruş gerektiğini göster.

Bir ay sonra aynı görevi daha az kaynak yardımıyla yeniden yap. İlk ve ikinci sürüm arasında yalnız hız veya görünüm değil; test kapsamı, açıklanabilirlik, güvenlik ve başka bir kişinin yeniden kurabilmesi karşılaştırılır.

DERSLER ARASI KÖPRÜ

Eğitim Verisi ve Test Verisi ile Yapay Zekâ Nedir? arasında nasıl bağ kurulur?

Eğitim Verisi ve Test Verisi dersinde üretilen temel kavramı Ses ve Metin Sistemlerine Giriş çalışmasında girdi olarak kullan. Ardından Yapay Zekâ Nedir? sayfasında aynı kavramın daha büyük bir sistemde hangi sınırlarla değiştiğini göster. Bu geçiş veriyi soru, özellik, etiket, eğitim, test, hata ve etik etki üzerinden küçük ai deneylerine dönüştürmek. hedefini tek örnekten daha geniş bir yapıya taşır.

Köprü kanıtı olarak veri kartı, temel model, karışıklık matrisi veya hata listesi ve insan denetimi dosyasına üç sütun ekle: önceki dersten taşıdığım bilgi, yeni derste değişen koşul ve testte gördüğüm sonuç. İki ders arasında yalnız aynı sözcüğün geçmesi bağlantı değildir; çıktının gerçekten sonraki işlemin girdisi olması gerekir.

Bağlantıyı şu laboratuvarla sınayabilirsin: Küçük bir sınıflandırma örneğinde veri dengesini incele; yalnız doğruluğu değil yanlış pozitif ve yanlış negatifleri ayrı raporla. İlk denemeden sonra bir sınır koşulu ekle; boş veri, yanlış tür, kesik bağlantı, aşırı değer veya kullanıcı hatası gibi. Sistemin yalnız normal örnekte değil, bu koşulda da anlaşılır ve güvenli davranıp davranmadığını kaydet.

  • Önceki dersin çıktısını açıkça adlandır
  • Yeni derste değişen tek koşulu belirt
  • Beklenen ve gerçek sonucu ayrı yaz
  • Güvenli duruş veya hata mesajını tanımla
  • İkinci sürümde tek değişiklik yap
MİKRO QUIZ

Karar mantığını sınayalım

1. Modülün tamamlanma kanıtı nedir?

Veri kartı, temel model, karışıklık matrisi veya hata listesi ve insan denetimi

2. Simülatör sonucu donanım testinin yerine geçer mi?

Hayır; simülatör algoritmayı sınar, fiziksel güç, bağlantı ve sensör koşulları ayrıca test edilir.

3. Hata günlüğünde hangi dört alan bulunur?

Koşul, beklenen sonuç, gerçek sonuç ve yapılan değişiklik.

4. Proje sayfasına ne zaman geçilir?

Temel kavram ve en az bir uygulama kanıtı tamamlandığında.

5. Bu modülün küçük laboratuvarı nedir?

Küçük bir sınıflandırma örneğinde veri dengesini incele; yalnız doğruluğu değil yanlış pozitif ve yanlış negatifleri ayrı raporla.

BİRİNCİL KAYNAKLAR

Sürüm ve araç davranışını doğrula

UNESCO AI student framework

Güncel teknik davranış ve sınırlar için birincil kaynak.

Kaynağı aç →

NIST AI RMF

Güncel teknik davranış ve sınırlar için birincil kaynak.

Kaynağı aç →