WCAG 2.2
W3C’nin güncel erişilebilir web içeriği önerileri ve başarı ölçütleri.
W3C kaynağını aç →Sitenin klavye, odak, başlık yapısı, tema, mobil kullanım, tablo, quiz ve galeri alanlarında izlediği yaklaşımı; test kapsamı ve bilinen sınırlarla açıklar.
Site, W3C tarafından yayımlanan WCAG 2.2 ilkelerinden yararlanır; ancak bağımsız uzman denetimiyle verilmiş resmî bir AA veya başka uygunluk sertifikası bulunduğu iddia edilmez. Otomatik araçlar ve tarayıcı testleri önemli sorunları yakalar, fakat engelli kullanıcıların gerçek deneyiminin yerine geçmez.
Erişilebilirlik tek seferlik kontrol değildir. Yeni sayfa, quiz, tablo, galeri veya menü davranışı eklendiğinde klavye, odak, yakınlaştırma, ekran boyutu ve içerik yapısı yeniden sınanmalıdır.
Açık ve koyu tema aynı içerik hiyerarşisini korur. Renk tek başına doğru, yanlış, aktif veya tamamlandı anlamı taşımaz; metin, rozet veya şekil gibi ikinci işaret kullanılır. Uzun başlıkların, büyük metnin ve yüzde 125 yakınlaştırmanın kesilmeden çalışması hedeflenir.
Azaltılmış hareket tercihinde zorunlu olmayan animasyonlar azaltılır. İçerik okunması için hareketi takip etmek zorunlu olmamalıdır. Dekoratif görseller ekran okuyucudan gizlenir; bilgi taşıyan görseller işlevsel alt metin alır.
| Bileşen | Erişilebilirlik hedefi | Test |
|---|---|---|
| Tablo | Başlık hücreleri korunur; küçük ekranda yatay kaydırma sağlanır | 390 px ve yüzde 125 yakınlaştırma |
| Quiz | Soru, seçenek, geri bildirim ve açıklama klavyeyle kullanılabilir | Tam quiz ve yanlışlardan tekrar |
| İlerleme merkezi | Durum yalnız renkle verilmez | Ekran metni ve rozet kontrolü |
| Galeri | Düğme, dialog adı, Escape, önceki/sonraki ve odak dönüşü | Klavye ve mobil test |
| Mega menü | Buton durumu, aria-expanded ve panel ilişkisi | Fare, dokunma ve klavye |
Tarayıcı, ekran okuyucu, işletim sistemi, büyütme aracı ve giriş yöntemi kombinasyonları çok çeşitlidir. Her kombinasyonun bu aşamada insan eliyle test edildiği söylenemez. PDF, video, ses veya yeni bir üçüncü taraf bileşen eklendiğinde yeni erişilebilirlik gereksinimleri doğabilir.
Sitede açık iletişim formu bulunmadığı için ziyaretçi geri bildirimi alınan bir form yoktur. Bu durum veri minimizasyonunu destekler; ancak erişilebilirlik sorununun doğrudan bildirilmesi için site dışındaki yayın sahibi kanalların ayrıca yönetilmesi gerekir.
W3C’nin güncel erişilebilir web içeriği önerileri ve başarı ölçütleri.
W3C kaynağını aç →Erişilebilirlik değerlendirmesi yalnız sayfadaki öğeleri saymakla sınırlı kalmamalıdır. Kullanıcı ana menüden bir derse ulaşabilmeli, quiz çözebilmeli, yanlış açıklamasını okuyabilmeli, ilerleme verisini silebilmeli ve galeriyi açıp kapatabilmelidir. Test gerçek görev tamamlanmadan bitmiş sayılmaz.
Klavye testinde Tab sırası kadar odak bağlamı önemlidir. Mega menü açıldığında kullanıcı nerede olduğunu bilmeli; mobil menü kapandığında görünmez bağlantılar odak almamalı; dialog kapandığında odak kaybolmamalıdır. Ekran büyütmede sayfanın yalnız görünmesi değil, görev sırasının korunması gerekir.
İnsan testi farklı dil sürümlerini de kapsamalıdır. İngilizce metin daha uzun olduğunda buton, başlık veya menü taşabilir. Türkçe sayfanın geçmesi karşı dil sayfasının otomatik olarak geçtiği anlamına gelmez.
Erişilebilirlik yalnız CSS veya JavaScript işi değildir. Belirsiz bağlantı metni, çok uzun paragraf, açıklanmayan kısaltma, yanlış başlık sırası veya yalnız renge dayanan tablo; teknik kabuk doğru olsa bile içerik engeli oluşturabilir.
Yeni içerik yazarı, başlığı gerçek soruyla eşleştirmeli, bağlantının hedefini metinde açıklamalı, tablo başlıklarını doğru kurmalı ve görselin neden sayfada bulunduğunu belirlemelidir. İngilizce sayfada terimlerin açıklığı ayrıca insan eliyle kontrol edilir.
Bulunan sorunlar yalnız görsel rahatsızlığa göre değil, görevi engelleme düzeyine göre sıralanır. Ana menüye ulaşılamaması, quiz cevabının okunamaması, odak kaybı veya kişisel veriyi silme düğmesinin kullanılamaması yüksek önceliklidir. Küçük boşluk veya dekoratif hizalama sorunu daha düşük öncelikte olabilir. Buna rağmen düşük öncelikli sorunlar birikerek bilişsel yük oluşturabileceği için sürüm planında kaybolmaz.